!بدون شرح

!!احمدي‌نژاد پيغمبر شد، بقيه ابوسفيان

يك روز پس از آنكه باهنر حمايت انتخاباتي جناح اصولگرا از احمدي‌نژاد را رد كرد، گزارش‌ها حاكي از آن است ‏كه جناح حامي دولت هم حساب خود را از جبهه اصولگرايان جدا و اعلام كرد كه احمدي‌نژاد براي حضور در ‏انتخابات نيازي به حمايت يا رايزني با ديگر طيف‌هاي اصولگرايان ندارد. ‏در روزهايي که خبرگزاري رسمي جمهوري اسلامي ـ ايرنا ـ بر شدت تبليغات خود به نفع احمدي‌نژاد افزوده ‏است، روزنامه كارگزاران خبر داد که: "در روزهاي اخير حاميان دولت رسما بي‌نيازي خود از حمايت احزاب و ‏گروه‌هاي اصولگرا در انتخابات آتي رياست‌جمهوري را اعلام كرده‌اند." اين اعلام جدايي، پس از آن صورت ‏مي‌گيرد كه برخي احزاب شاخص اصولگرا نظير موتلفه و جامعه اسلامي مهندسين، حمايت قطعي از احمدي‌نژاد ‏را رد و تعيين نامزد انتخاباتي را منوط به تصميم اجماعي اصولگرايان كردند؛ اجماعي كه به اذعان اين گروه‌ها، ‏بر روي احمدي‌نژاد وجود ندارد.‏گزارش روزنامه كارگزاران افزوده است كه: "يكي از مشاوران انتخاباتي احمدي‌نژاد با اعلام قطعي‌بودن نامزدي ‏وي در انتخابات آتي، به اصولگرايان اعلام كرده كه احمدي‌نژاد نيازي به حمايت احزاب و گروه‌هاي اصولگرا ‏ندارد و به همين دليل هم حاضر به فعاليت در چارچوب مكانيسم‌هاي پيشنهادي آنها براي تعيين كانديداي واحد ‏نخواهد بود."‏اين موضع‌گيري غيرمنتظره جناح وابسته به دولت در شرايطي رخ مي‌دهد كه طيف‌هاي غيرهمسو با دولت نهم در ‏جناح اصولگرا، اخيرا بر تلاش‌هاي خود براي تضعيف موقعيت احمدي‌نژاد افزوده‌اند و كار به جايي رسيده كه ‏صراحتا از وجود مخالفت‌هاي گسترده با احمدي‌نژاد در جناح محافظه‌كار سخن گفته و خواستار تدوين ‏سازوكارهاي جديدي براي ائتلاف و تعيين نامزد انتخاباتي اين جناح شده اند.‏ديروز سخناني از قول محمدرضا باهنر، چهره شاخص اصولگرايان، در مطبوعات نقل شده بود مبني بر اينكه ‏‏"احمدي‌نژاد در بين اصولگرايان موافقان و مخالفان جدي دارد." تاكيد آشكار و نكته جديد اين اظهارنظر، در ‏خصوص وجود مخالفان احمدي‌نژاد در جناح اصولگرا بود كه واكنش تند حاميان رئيس دولت نهم و اعلام جدايي ‏آنها از ديگر طيف‌هاي اين جناح را موجب شد.‏به عقيده كارشناسان سياسي، تاكيد بر لزوم تدوين استراتژي، مدل، سازوكار، كميته‌هاي متعدد براي ايجاد ائتلاف ‏انتخاباتي بين اصولگرايان، در شرايطي كه رئيس‌جمهور فعلي از اين جناح است، پيش از هر چيز نوعي طعنه به ‏موقعيت وي است. چرا كه او در هر حال يك كانديداي بالقوه اين جناح است و صحبت از شروع همه بحثهاي ‏انتخاباتي از نقطه صفر، معنايي جز مخالفت با او ندارد.‏ اظهارات هفته‌هاي اخير اكثر فعالان سنتي جناح اصولگرا در خصوص تعيين نامزد انتخاباتي اين جناح، حاكي از ‏منوط كردن اين كار به رايزني‌ها و بحث‌هايي بين گروهي است كه عملا به معناي برابر كردن موقعيت احمدي‌نژاد ‏با ديگر گزينه‌هاي احتمالي است؛ چيزي كه به هيچ وجه مطلوب نظر طيف رايحه خوش خدمت نيست، چرا كه آنها ‏احمدي‌نژاد را تنها نامزد مفروض جناح اصولگرا مي‌دانند.‏ اما حتي اگر اين موضع‌گيري‌ها سطحي تلقي شود و تبليغات موتلفه در خصوص كانديداي روحاني هم جدي گرفته ‏نشود، مصاحبه صريح ديروز باهنر، آب پاكي را روي دست همه ريخت.‏ باهنر كه دبيركل جامعه اسلامي مهندسين است، در واكنش به اظهارات يكي از اعضاي شوراي مركزي اين گروه ‏در گفت‌وگو با خبرگزاري ايلنا كه در آن تنها اشاره‌اي غيرمستقيم به احتمال حمايت اصولگرايان از احمدي‌نژاد ‏شده بود، مصاحبه‌اي كرد و گفت كه آن اظهارات، نظر شخصي وي بوده و تاكيد كرد كه: "جامعه اسلامي ‏مهندسين هنوز وارد بررسي مصاديق انتخابات نشده است و مواضع رسمي جامعه اسلامي مهندسين توسط روابط ‏عمومي يا دبيركل آن اعلام مي‌شود."‏چنين شكلي از تنش درون‌گروهي در اين گروه باسابقه جناح محافظه‌كار، بي‌سابقه است و نشان از اهميت مسئله ‏عدم حمايت از احمدي‌نژاد براي سران اين گروه دارد. شبيه اين اختلاف، در حزب موتلفه هم وجود دارد و كسي ‏مثل انبارلويي هم در شوراي مركزي اين حزب هست كه همچنان حامي سرسخت احمدي نژاد است؛ حال آنكه ‏منتقدان دولت نهم در اين حزب توانسته‌اند كاري كنند كه چهره‌هايي نظير بادامچيان و ترقي هم از حمايت از دولت ‏دست بكشند.‏ در اين ميان، گفتمان‌سازي‌هاي درون اين حزب كهنه‌كار، جالب توجه است. اشاره سران اين حزب بر حمايت از ‏احمدي‌نژاد "تا آخرين روز رياست‌جمهوري"، كه كنايه‌اي از يك‌دوره‌اي بودن رياست‌جمهوري وي است؛ تكرار ‏هر از چندگاهي موضوع ترجيح رئيس‌جمهور روحاني و حوزوي، كه معنايي جز نفي پيشاپيش احمدي‌نژاد ندارد؛ ‏مقيد كردن حمايت‌هاي اين گروه از دولت نهم به اينكه اين حمايت‌ها "به خاطر حمايت ولي‌فقيه" است و طبعا تا ‏زمان تداوم حمايت وي ادامه خواهد يافت و نيز تاكيد چندباره بر اينكه احمدي‌نژاد محصول يك كار تشكيلاتي بوده ‏و رئيس‌جمهور بعدي هم بايد از دل ائتلاف احزاب اصولگرا بيرون بيايد؛ همگي اضلاع و ابعاد فضاسازي‌هاي اين ‏گروه عليه طيف حامي احمدي‌نژاد است كه عرصه را بر اين طيف بسيار تنگ كرده است.‏ در برابر حاميان احمدي‌نژاد هم در روزهاي اخير بارها به فضاسازي‌هاي منفي جناح‌هاي منتقد محافظه‌كار واكنش ‏نشان داده‌اند؛ واكنش‌هايي كه غالبا عصبي بوده و كم‌تجربگي سياسي در آنها كاملا نمايان است.‏ نمونه‌اي از اين واكنش‌ها، خط خبري و مصاحبه‌هاي مكرر خبرگزاري عمومي ايرنا با چهره‌هاي نزديك به ‏احمدي‌نژاد است كه تنها اشتهار آنها به وابستگي به طيف دولتي نشان مي‌دهد كه استراتژي فعالان سابق روزنامه ‏كيهان در خبرگزاري ايرنا هم صورتي واحد دارد؛ چهره‌هايي همچون قاسم روانبخش، مرتضي آقاتهراني، مهدي ‏كوچك‌زاده، حسين شريعتمداري، روح‌الله حسينيان، حميد رسايي و....‏ اما اين واكنش‌ها در سايت‌ها و وبلاگ‌هاي حامي دولت نهم با لحن تند و تيزتري امتداد يافته است. موج حملات ‏سايت‌هاي طيف دولتي عليه انتقادات حسن روحاني، فعاليت‌هاي طرفداران خاتمي و حتي عذرخواهي توكلي از ‏موسويان، با خبرها و گزارش‌هاي جهت‌دار اين سايت‌ها عليه طيف تحول‌خواه و طيف محافظه‌كار سنتي وبا ‏چاشني انتقاد از مخالفان احمدي‌نژاد تكميل شده است.‏ اين موضوع در فضاي وبلاگ‌هاي جناح وابسته به دولت هم ادامه دارد. براي نمونه، يك وبلاگ حامي پروپاقرص ‏احمدي‌نژاد با اشاره به سخنان اخير رهبر در حمايت از دولت و تشبيه مخالفت‌ها با دولت به جنگ احزاب، ‏اصولگرايان را متهم کرد و مخاطب اصلي سخنان رهبر دانست و نوشت: جمعشان جمع بود، همه بودند، جمعيت ‏‏"موتلفه" تشکيل داده بودند: "قريش"، "بني نضير"، "بني اسد" و.... يکي يهودي، يکي مشرک، يکي کافر، يکي ‏منافق؛ همه بودند. "اجماع" بلندبالايي تشکيل شد و همه به نفع "ابوسفيان" وارد گود شدند. اما لشکر حق تنهاتر از ‏اين حرفها بود. نسبت نيروهاي مبارز 10به3 بنفع لشکر باطل بود و نسبت تجهيزات و ساز و برگ جنگي نيز به ‏همين ترتيب. عده اي سست ايمان ولي "مدعي 2آتشه ي اصولگرايي" از درون سپاه پيامبر وقتي متوجه عِده و عُده ‏ي "احزاب" شدند،خطاب به الباقي سپاه، فرياد "لامقام لکم فارجعوا" را سر دادند تا پروژه ي "عبور از ‏پيامبر(ص)" را عملي سازند...‏ انتقاد كنايه‌آميز اين حامي احمدي‌نژاد به دشمني‌ها با دولت، در حالي است كه او صراحتا به موقعيت حزب موتلفه، ‏استراتژي عبور از احمدي‌نژاد و بحث‌هاي مربوط به اجماع بين اصولگرايان اشاره مي‌كند و بدين ترتيب گفتمان ‏منتقدان محافظه‌كار دولت احمدي‌نژاد را به چالش مي‌كشد و آنها را مورد عتاب رهبر نظام برمي‌شمرد.‏ اكنون با اعلام جدايي طيف احمدي‌نژاد از ديگر جناح‌هاي اصولگرايان، بايد ديد چالش‌هاي بين اين دو بخش ‏اصولگرايان به كجا خواهد رسيد و آيا آنچنان كه سرمقاله‌نويس روزنامه كيهان در يادداشت اخير خود تاكيد كرده، ‏حضور احتمالي خاتمي مي‌تواند شكاف درون‌جناحي اصولگرايان را پر كند و همه آنها را پشت سر احمدي‌نژاد ‏متحد كند يا آنكه اين جدايي، برگشت‌پذير نيست.‏ نويسنده كيهان با وجود نگراني شديد مشهود در لحن و كلماتش، گفته بود نيامدن احتمالي خاتمي يك خبر بد براي ‏اصولگرايان است. حال بايد منتظر بود و ديد كه آيا واقعا آمدن يا نيامدن خاتمي تاثيري بر سرنوشت انتخاباتي جناح ‏اصولگرا خواهد گذاشت يا مسئله‌هاي دروني آنها عميق‌تر از اينهاست. ظاهر قضيه كه چيز ديگري را نشان ‏مي‌دهد، مگر آنكه دستوري از بالا بيايد...‏

!طنز روز

دختر ده ساله احمدی نژاد نشسته بود پهلوی مامانش و داشت سخنرانی باباش را از سازمان ‏ملل و مصاحبه های او را در آمریکا نگاه می کرد. مادرش هم به تلویزیون خیره شده بود و ‏هر لحظه چشمش از حدقه پرت می شد بیرون و دوباره می رفت سرجاش. بالاخره زهرا جان، ‏دختر ده ساله محمود پینوکیو از مامانش پرسید:‏

‏- مامان! چی شده بابام داره این حرف ها رو می زنه؟
مامانش: بابات قراره رئیس دنیا بشه و همه دارن حرفش رو گوش می کنن.‏
دخترش گفت: آخ جون! یعنی می ریم یه جای دیگه؟
مامانش: شاید بریم. اگه بابات رئیس اونجا بشه ما رو هم می بره.‏

باباش در تلویزیون آمریکا گفت: " در کشور ما مردم سالاری حقیقی حاکم است."‏
دخترش گفت: مامان! مردم سالاری حقیقی یعنی چی؟
مامانش گفت: یعنی مردم هر کسی رو مردم بخوان انتخاب می کنن.‏
دخترش گفت: آخ جون، کشور بابام چه جای خوبیه!‏

باباش در تلویزیون آمریکا گفت: " در کشور ما همه نشریات آزادند که هر چه می خواهند ‏علیه دولت بگویند."‏
دخترش گفت: مامان! یعنی تو کشور بابام دیگه کسی رو نمی گیرن؟ ‏
مامانش گفت: چه می دونم، بابات داره می گه.‏
دخترش گفت: آخ جون! کشور بابام چه جای خوبیه!‏

باباش در تلویزیون آمریکا گفت: " در کشور ما آزادی مطلق وجود دارد."‏
دخترش گفت: مامان! آزادی مطلق یعنی چی؟
مامانش گفت: یعنی هر کسی هر چی خواست می گه.‏
دخترش گفت: آخ جون! کشور بابام چه جای خوبیه!‏

باباش در تلویزیون آمریکا گفت: " در کشور ما فقیر به آن معنی وجود ندارد."‏
دخترش گفت: مامان! فقیر یعنی مثل کی؟
مامانش گفت: فقیر یعنی مثل همسایه های قبلی مون، مثل ده بابات، مثل همین هایی که تو ‏خیابون می بینیم.‏
دخترش گفت: آخ جون! یعنی توی کشور بابام فقیر وجود نداره، چه جای خوبیه!‏

باباش در تلویزیون آمریکا گفت: " در کشور ما هر کس هر سووالی بخواهد از رئیس جمهور ‏می پرسد."‏
دخترش گفت: مامان! یعنی دیگه بابام عصبانی نمی شه اگه مردم ازش سووال کنن؟
مامانش گفت: دخترم! اون تلویزیون رو ببند، اینها مال تو نیست....‏
دخترش گفت: می دونم، مال کشور بابامه، ولی عجب کشور خوبیه!‏

باباش در تلویزیون آمریکا گفت: " در کشور ما 98 درصد مردم از دولت حمایت می کنند."‏
دخترش گفت: مامان! 98 درصد یعنی چقدر؟‏
مامانش گفت: یعنی خیلی زیاد. یعنی هر صد نفر دو نفر از بابات حمایت نمی کنن.‏
دخترش گفت: یعنی بقیه حمایت می کنن؟
مامانش گفت: آره دیگه، بقیه حمایت می کنن.‏
دخترش گفت: یعنی مثل کشور خودمون نیست که همه به ما و بابام بد و بیراه می گن؟
مامانش گفت: من چه می دونم....‏
دخترش گفت: یعنی توی کشور بابام همه طرفدارش هستن؟
مامانش گفت: فکر کنم منظور بابات همینه.....‏
دخترش گفت: پس چرا بابام ما رو نمی بره توی کشور خودش و ما مجبوریم توی ایران باشیم؟
مامانش گفت: دخترم، کارهای بابات رو از خودش بپرس.‏

باباش در تلویزیون آمریکا گفت: " من در کشورم مثل بقیه مردم موسیقی های غربی و ‏تلویزیون های غربی را می بینم."‏
دخترش فریاد زد: مامان! ببین بابام چی می گه؟ می گه توی کشور خودش تلویزیون های ‏خارجی رو می بینه، خوش به حالش!‏
مامانش: لابد توی دفترشون بررسی می کنن....‏
دخترش گفت: نمی شه ما هم بریم کشور بابام تلویزیون های خارجی رو بررسی کنیم؟
مامانش: من نمی دونم، هر وقت خودش اومد ازش بپرس.‏

باباش در تلویزیون آمریکا گفت: " سیستم قضایی ما از پیشرفته ترین سیستم های دنیاست."‏
دخترش گفت: مامان! باز هم بی آبرو شدیم! بابام به سیستم فضایی گفت سیستم قضایی...‏
مامانش گفت: نه عزیزم، منظور بابات همون سیستم قضاییه....‏
دخترش گفت: اون وقت سیستم قضایی پیشرفته یعنی چی؟
مامانش گفت: یعنی کسی رو الکی دستگیر نمی کنن و زندانی نمی کنن و دادگاه ها بیخودی آدم ‏ها رو نمی کشن....‏
دخترش گفت: یعنی مثل ایران نیست که توی خیابون بیخودی گیر بدن و مثل مامان همکلاسی ‏ام بخاطر روسری اش زندون بره؟
مامانش گفت: اونها بدحجاب اند، این فرق می کنه....‏
دخترش گفت: یعنی توی کشور بابام الکی گیر نمی دن؟
مامانش گفت: چقدر حرف می زنی؟ به من چه اصلا بابات چی می گه!‏
دخترش گریه کرد و گفت: اصلا من با بابام می رم کشور خودش و دیگه نمی آم اینجا، هر ‏وقت بابام اومد ایران منم می آم شما رو می بینم، ولی می رم همون جا می مونم.‏

باباش در تلویزیون آمریکا گفت: " من فکر می کنم خبرنگاران آمریکایی باید بیایند و کشور ما ‏را ببینند."‏
دخترش گفت: مامان! دیدی بابام چی گفت؟ گفت خبرنگارهای آمریکایی باید بیان کشور ما رو ‏ببینن.....‏
مامانش گفت: خب، حالا من چی کار کنم؟
دخترش گفت: می شه به بابام بگی وقتی خبرنگارهای آمریکایی می خوان برن کشورش منم ‏ببره اونجا؟ من می خوام اونجا رو ببینم.‏
مامانش گفت: خودت بهش بگو....‏

باباش در تلویزیون آمریکا گفت: " در کشور ما قدرت در دست مردم است."‏
دخترش گفت: مامان!‏
مامانش گفت: زهر مار، اینقدر نگو مامان، خسته شدم.....‏
دخترش گفت: قدرت در دست مردم است یعنی چی؟
مامانش گفت: یعنی مثل خارج، هرکی هرکی یه، مردم هر کاری می کنن....‏
دخترش گفت: یعنی منم می تونم هر کاری دلم بخواد بکنم؟
مامانش گفت: تو غلط می کنی، دختره چشم دریده، چه غلط های زیادی!‏
دخترش گفت: اصلا به شما چه، من می خوام برم پیش بابام....‏
مامانش گفت: نمی شه، بابات کار داره....‏
دخترش گفت: من کاری به بابام ندارم، من فقط می خوام توی کشور اونها زندگی کنم.‏

باباش از تلویزیون آمریکا گفت: " زنان در کشور ما آزادی کامل دارند."‏
دخترش لباس اش را پوشید و رفت دم در ایستاد و گفت: مامان!‏
مادرش گفت: دیگه چه مرگته ذلیل مرده؟
دخترش گفت: من تصمیم خودم رو گرفتم، من می خوام برم پیش بابام زندگی کنم...‏
مامانش گفت: واسه چی؟ مگه اینجا چه مشکلی داری؟
دخترش گفت: بابام گفت توی کشورش زنان آزادی کامل دارند....‏
مامانش عصبانی شد و گفت: بابات غلط کرد با تو، بذار برگرده، بذار پاش برسه به این خونه، ‏یک نیویورکی بهش نشون بدم که صد تا نیویورک از توش در بیاد.....‏

!بدون شرح

!! از وعده رد صلاحيت تا تهديد به قتل

با نزديک شدن به زمان رقابت هاي انتخابات رياست جمهوري دهم، واکنش سخنگويان جناح دولتي به رقباي ‏احتمالي، رفته رفته لحن تندتري به خود گرفته است. در همين راستا هفته پيش، فضاي رسانه اي کشور شاهد ‏انعکاس نمونه هاي خبرسازي از اظهارات تهديدآميز سخنگويان اين جناح عليه منتقدان بود.‏ در اين هفته، سايت ادوارنيوز گزارش کرد ‏"عبدالله نوري" – که پنجشنبه گذشته در ديدار با روزنامه نگاران ‏‏"تاثيرگذاري" را شرط کانديداتوري خود در ‏انتخابات دانسته بود - توسط يک مداح مشهوربه نام منصور ‏ارضي تهديد به ضرب و شتم و ترور فيزيکي شده است. منصور ارضي که از همفکران و نزديکان احمدي ‏نژاد است، در مراسم شب بيستم ماه رمضان در مسجد ‏ارک تهران با اشاره به طرح کانديداتوري "عبدالله ‏نوري" در انتخابات آتي رياست ‏جمهوري گفته بود: "از طرف من به او بگوييد اگر جان خود را دوست دارد ‏وارد اين ميادين نشود". ‏اين تهديد، در طول هفته با فضا سازي ديگر چهره هاي راست مبني بر در پيش بودن "زمستاني داغ" وجعل ‏اخبار از سوي اصولگرايان پي گرفته شد. در همين راستا رضا سراج، فرمانده بسيج دانشجويي در ادعايي ‏بي‌سابقه از بروز "تنش" در فضاي كشور در پاييز و زمستان امسال خبر داد. وي با اشاره به تحولات اخير ‏در اردوگاه اشرف و برنامه‌هاي گروه رجوي، در ادعايي عجيب گفت كه اين گروه تحركات جديدي داشته‌ و ‏بحث "قيام" در اول مهر را در ايران مطرح كرده‌اند. ‏نکته قابل توجه اين است که اين فرمانده بسيجي در ادامه سخنان خود اين تحركات را به نيروهاي ‏دموكراسي‌خواه داخل كشور ربط داده و گفته است: "در انتخابات اخير جريان ادوار تحكيم و طيف علامه ‏افراد خيلي تندتري انتخاب شده‌اند تا آنجا كه بهزاد نبوي در توصيه‌اي به سازمان مجاهدين و حزب مشاركت ‏از آنها خواسته تا از اينها دوري كنند چراكه ممكن است همه‌چيز را با خود ببرند."‏‏ به گزارش سايت خبري البرز، وي همچنين در اظهارنظري يكي از فعالان ملي- مذهبي را متهم کرده كه گفته ‏است: "يكي از اشكال مقاومت مدني، مقاومت مسلحانه است."‏اگر چه هنوز گروه هاي سياسي اصلاح طلب در برابر اين تهديدات، موضعي اتخاذ نكرده اند، اما در سوي ‏مقابل، اين دست از مواضع مدت هاست با محوريت خبرگزاري فارس، به طور مرتب پي گرفته مي شود. اين ‏خبرگزاري چندي پيش در گزارشي با عنوان "نقش رسانه ها درپازل 18 تير" به نقش روزنامه خرداد به ‏مديرمسئولي عبدالله نوري در "ناآرامي هاي دانشگاه" پرداخت و درباره واكنش اين روزنامه به حادثه 18 تير ‏نوشت: "سياست‌گذاران روزنامه خرداد در ادامه تحليل‌هاي خود حوادث كوي دانشگاه و تبعات بعدي آن را به ‏گردن نيروهاي حزب اللهي مي‌اندازند."‏خبرگزاري فارس با اشاره به اينکه "تيتر اول روزنامه پس از 18 تير روزنامه خرداد جالب توجه است، اين ‏روزنامه در 19 تير 78 صفحه اول خود را با اين تيتر درشت به چاپ مي‌رساند: كوي دانشگاه تهران به خون ‏كشيده شد" درادامه به محتواي روزنامه هاي صبح امروزو نشاط در آن زمان اشاره و اين سوال را مطرح ‏کرده بود که: "راستي بين محورهاي رسانه هاي آمريكايي و صهيونيستي همسويي و قرابت در چه حد است؟ ‏و اين همسويي چه پيامي در خود دارد؟"‏درادامه همين مواضع که به گفته ناظران سياسي به منظور انصراف خاتمي و عبدالله نوري از ورود به ‏انتخابات اتخاذ مي شود، ذوالنورفرمانده تيپ 84 لشكر امام صادق هم در جلسه هفتگي انصار حزب‌الله اظهار ‏داشت: "محمد خاتمي، محمدرضا خاتمي و عبدالله نوري براي انتخابات رياست جمهوري هيچ روزنه و نقطه سفيدي براي شوراي نگهبان باقي نگذاشته‌اند که بشود آن‌ها را تاييد صلاحيت کرد."‏ذوالنورسپس با تاکيد بر اينکه "اگر آقاي احمدي‌نژادکانديدا شود هر کس ديگري که به‏ صحنه بيايد نه خدمت ‏به انقلاب کرده است و نه به اصولگرايي؛ چراکه دولت آقاي احمدي‌نژاد کارهايي را شروع کرده که مصلحت ‏و منفعت کشور ايجاب مي‌کند که در يک دوره چهار ساله ديگر به نتيجه برسد و آلان کار در مرحله‌اي نيست که تغيير دولت داشته باشيم و مصلحت اين است که دولت عوض نشود" علت اصلي رد صلاحيت خاتمي يا ‏عبدالله نوري را چنين تشريح کرد:"مجلس ششم بي كيفيت ترين و پرضررترين دوره مجلس در طول تاريخ ‏انقلاب بود كه جزاستحاله نظام و سلطه وچيره شدن قدرت شيطاني و خوراك تهيه كردن براي رسانه هاي ‏دنيا و گسترده كردن فعاليت ضدانقلاب دستاورد ديگري نداشته است اين اظهارات اما دراين حدواندازه باقي نمانده است. اگر سابق براين سايت اصول گراي "نوسازي " كه نزديك ‏به احمدي نژاد است به خانواده آيت الله خميني حمله مي كرد، اكنون فاطمه رجبي همسرسخنگوي دولت ‏احمدي نژاد،‌ همه نزديكان آيت الله خميني رابه دليل حمايت از اصلاح طلبان، مورد حمله قرار مي دهد.‏ رجبي هفته پيش با اشاره به حضور روحانيون اصلاح طلب در مراسم شب احيا در آرامگاه آيت الله خميني ‏نوشت: "حرم امام خميني به صورت پايگاه سياسي اصلاح‌طلبان برانداز درآمده است !"‏بدين ترتيب، هواداران دولت نه تنها يک کانديدا را به قتل و کانديداي ديگر را به رد صلاحيت تهديد مي کنند ‏و نسبت به تحرکات "مسلحانه" منتقدان دولت هشدار مي دهند، که حتي نزديکان بنيانگذار جمهوري اسلامي ‏را نيز پناه "براندازان" مي دانند. ايا براستي، همان طور که فرمانده بسيج دانشجويي مي گويد، "زمستاني ‏داغ" در پيش است؟ ‏

!!احمدي نژاد را جدي نگيريد

بگذاريد آئين عصبانيت جمعي هر ساله خودمان را نسبت به محمود احمدي نژاد، هر باري که او به ديدار ‏سازمان ملل مي آيد کنار بگذاريم. اين داستان خيلي زود کهنه مي شود. ما جلوي دوربين هاي تلويزيوني به او ‏بال و پر مي دهيم، درحالي که مجريان از او سؤال هائي را مي پرسند که جوابش را خوب مي دانند. گاهي هم ‏نمي دانند. اين جور سؤال ها فقط به اين مقام ايراني اجازه مي دهد ژست همدردي به خودش بگيرد.‏ درواقع احمدي نژاد به چنان شخصيتي تبديل شده که خيلي از اعتراضات جدي در برابر او به نتيجه عکس مي ‏انجامد. ديروز درهياهوي صداي ناقوس کليسا در منطقه داک همرشولد، صداي سلام يهودي ها به سختي تا چند ‏چهارراه آن طرف تر مي رسيد. يکي از پيشروان يهودي مي گفت دست رهبري ايران بيشتر از وقايع رواندا و ‏بالکان به نسل کشي آغشته است. يک نفر هم پلاکاردي در دست داشت که رئيس جمهور ايران را در کارواني از ‏ماشين ها نشان مي داد که در آستانه برخورد به "يک لوله بخار" است. چيزهاي مضحک مرسوم در تظاهرات.‏ حاضران مي گفتند "ايران را متوقف کنيد" اما حتي براي شفاف تر شدن موضوع، معلوم نبود ايران را بايد از ‏انجام چه کاري متوقف کرد، علاوه بر آن چطور بايد متوقف کرد. هياهوئي از اين درخواست برپا بود که ايران ‏دست از زيرپا گذاشتن حقوق بشر بردارد (بر اساس گزارش ديده بان حقوق بشر، ايران مقام اول دنيا را در ‏اعدام مجرمين نوجوان دارد). از ايران خواسته شد از غني سازي اورانيوم و زيرپا گذاشتن مقررات منع گسترش ‏تسليحات هسته اي دست بردارد. و البته سخنان تکراري هم در محکوميت انکار هولوکاست و عبارت لزوم محو ‏شدن اسرائيل از روي نقشه توسط رئيس جمهور ايران گفته شد.‏ اما چطور ايران را - در اين مورد خاص، احمدي نژاد را- از گفتن سخنان بي ربط يا انجام کارهاي نفرت انگيز ‏باز مي داريد؟ ديروز بعضي از حاضران در نيويورک طرفدار تحريم هاي سخت تر بودند، درحاليکه بقيه ‏خواهان انداختن يک بمب هسته اي بر روي تأسيسات هسته اي نطنز بودند. اين گروه از آنجا که فکر مي کردند ‏سازمان ملل يک نهاد بي مصرف است، عده زيادي نبودند که خواهان ديپلماسي سفت و سخت تر باشند. آکيوا ‏آلدر 17 ساله که از تورنتوي کانادا به آنجا آمده بود گفت: "سازمان ملل همان کاري را مي کند که جامعه ملل قبل ‏از جنگ جهاني دوم کرد."‏ مشکل متمرکز شدن همه توجهات به احمدي نژاد اين است که سياست خارجي (و از جمله ديپلماسي) دولت ايران ‏را به عنوان يک کل ، و نه فقط رئيس جمهور ناديده مي گيرد. ما با متمرکز شدن بر روي يک رييس جمهور، ‏مناقشه را به قيمت در اختيار نداشتن هيچ طرح مشخص براي روزي که احمدي نژاد از اين مقام کنار برود، ‏شخصي مي کنيم. البته احتمال اينکه او اين مقام را ترک کند زياد است. به نظر مي رسد سياست هاي ما ‏بيشترشامل اوست، تا اينکه متوجه خود ايران باشد. ‏ متأسفانه اين حقيقت ناديده گرفته مي شود که او حتي مسؤول سياست خارجي ايران هم نيست، بلکه اينکار بر ‏عهده رهبر ايران است. با دادن جنبه شيطاني يا تمسخرآميز به هر سخن احمدي نژاد، بيشتر او را در معرض ديد ‏دنيا قرار مي دهيم.‏ اشتباه نکنيد. من رئيس جمهور ايران را لايق حضور در صحن سازمان ملل يا هر شبکه تلويزيوني نمي دانم. اما ‏بيائيد ديگر او را "آدولف کوچک" نخوانيم و بحث هاي جدي را درباره روابط آمريکا- ايران آغاز کنيم. بيائيد ‏درباره باز کردن دفتر حفاظت منافع آمريکا در تهران و کنار گذاشتن سوئيس از مقام نمايندگي آمريکا حرف ‏بزنيم. بيائيد درباره بسته مشوق هاي امنيتي و تحريم هاي سخت درصورت عدم همکاري آن کشور با بازرسان ‏آژانس بين المللي انرژي هسته اي صحبت کنيم. ‏بيائيد از گفتگو درباره حمله بازدارنده اسرائيل به تأسيسات هسته اي ايران دست برداريم- آنطور که اشتون کارتز ‏از هاورواد گفته بود شانس اين حمله تا زمان روي کار آمدن رئيس جمهور بعدي 50 درصد است، زيرا چنين ‏اقدامي، تنها جاه طلبي هاي هسته اي ايران را حداکثر دو سال به عقب مي اندازد و احساس خوب جوانان ايراني ‏نسبت به غرب (از جمله آرايش غربي را که مورد علاقه 70 درصد آنهاست) نابود مي کند. ‏راحت باشيد و دربرابر رئيس جمهوري ايران که به گردش در شهر مشغول است و جلوي دوربين ها لبخند ‏ساختگي تحويل مي دهد، تظاهرات کنيد. اما تا زمانيکه به سياست خارجي تهران -و نه فقط اظهارات تحريک ‏آميز احمدي نژاد- توجه مي کنيم، انتظار نداشته باشيد هيچ تغيير معناداري در رابطه ما با ايران بوجود بيايد.‏ از افتادن در تله او خودداري کنيد. بهترين کاري که مي شود با آدمي مانند او انجام داد، نديده گرفتن اوست. ‏متأسفم اين را مي گويم، همه جا مونيخ نيست. احمدي نژاد يک بازيگر کوچک در صحنه جهاني است، و نه يک ‏رهبر قدرتمند که در حال تسخير خاورميانه است. وقتي او را بيشتر از اندازه اش تحول مي گيريم، به او قدرت و ‏نفوذ بي دليل مي دهيم. براي همين است که او هر ماه سپتامبر لبخند بر لب مي آيد.‏

!!!در راستاي لايحه جديد (چند همسري آزاد)مجلس هشتم

!گفت‌و گو با دكتر عباس میلانی، نويسنده و محقق

اشاره: نشر و توسعه‌ی فرهنگ دموکراسی به عنوان پیش‌نیاز دموکراتیزاسیون، اگر چه ضرورتی غیرقابل کتمان است، اما تحقق آن در جوامع استبدادزده با دشواری‌های بسیاری روبروست؛ به‌طوری که در کمتر جامعه‌ای دوره‌ی گاذر به دموکراسی با انتقال و نهادینه شدن فرهنگ دموکراسی همراه بوده است. چراکه جامعه‌ی مدنی، به عنوان ناشر فرهنگ و گفتمان دموکراسی در جوامع دیکتاتوری، از قدرت کافی برای انتقال گفتمان دموکراسی میان توده‌ها و بسیج و سازماندهی نیروهای اجتماعی برای موفقیت در دوران گذار برخوردار نیست از این رو سازمان‌های بین‌المللی و دولت‌های توسعه یافته‌ی دموکراتیک، دموکراتیزاسیون را به عنوان یکی از اهداف مهم خود تعریف و در دستور کار سیاست خارجی خود قرار داده‌اند. اما الویت داشتن منافع دولت‌ها بر دموکراسی و حقوق بشر، باعث شده تا روند دموکراتیزاسیون در جهان با کندی به پیش برود. در چنین جهانی ایزوله شدن دولت‌ها، به عنوان یکی از مهمترین موانع دموکراسی برشمرده می‌شود؛ لذا بسیاری بر این باورند که دیکتاتورها را باید از لاک خود بیرون کشید تا در مراودات جهانی مجبور به رعایت قواعد دموکراسی شوند. عادی‌سازی رابطه‌ی ایران و امریکا و شکستن لاک رژیم جمهوری اسلامی، به اعتقاد برخی صاحب‌نظران علوم سیاسی و روابط بین‌الملل مهمترین گام برای تحقق دموکراسی در ایران شناخته می‌شود. این مهم، اگر چه با دشواری‌هایی روبروست، ولی از آنجا که طرفین گریزی جز حل وفصل مشکلات فی‌مابین پشت میز مذاکره ندارند، امیدهایی را برای برقراری رابطه و استقرار دموکراسی ایجاد کرده است. عادی‌سازی رابطه‌ی ایران و امریکا و تاثیر آن بر پروسه‌ی گذر به دموکراسی در ایران، موضوع گفت‌وگویی است با دکتر عباس میلانی، استاد علوم سیاسی و مدیر مرکز مطالعات ایران حمید و کریستینا مقدم در دانشگاه استنفورد که می‌خوانید. در این گفت‌وگو، دکتر میلانی با تاکید بر ضرورت مذاکره‌ی مستقیم ایران و امریکا، بر این باور است که مذاکره با ایران هنگامی منادی دموکراسی می‌تواند باشد که در این مذاکرات، موضوع حقوق بشر به صورت جدی از سوی امریکا جدی گرفته شود. او خوش‌بین است که «اوباما» به عنوان رییس جمهوری احتمالی آینده‌ی امریکا باب چنین گفت‌وگویی را باز کند.؟

------------------

گفت‌وگو با دکتر عباس میلانی، نخستین مجموعه از گفت‌وگوها و مقالات گذار با کارشناسان و صاحبنظرانی خواهد بود که در باره‌ی نتایج انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا و ایران بحث و سخن گفته‌اند.

اخیرا، در عین این که مقاومت ایران برای توسعه‌ی برنامه‌ی هسته‌ای و بی‌اعتنایی به مصوبات شورای امنیت سازمان ملل، چالش میان ایران و امریکا را شدت بخشیده است، سیگنال‌هایی از طرفین ارسال می‌شود که در نگاهی خوشبینانه، می‌توان آن را ابراز تمایل دو کشور برای عادی‌سازی رابطه تلقی کرد. برای بیان مهمترین آن، می‌توان به مباحث مطرح در واشنگتن مبنی بر راه‌اندازی دفتر حافظ منافع امریکا در تهران و ابراز تمایل تهران به این اقدام و مثبت خواندن حضور نماینده‌ی امریکا در مذاکرات هسته‌ای ایران و جامعه‌ی جهانی توسط رییس جمهوری، احمدی‌نژاد، اشاره کرد. به نظر شما، آیا اراده‌ای تازه در واشنگتن و تهران برای عادی‌سازی رابطه شکل گرفته است، یا این‌که این مباحث، بیش از آن‌که رنگ و روی واقعی داشته باشد، یک فضاسازی رسانه‌ای است؟

عباس میلانی: من معتقدم که سیاست خارجی دو کشور ایران و امریکا، توسط یک اراده‌ی واحد اداره نمی‌شود، بلکه مراکز مختلفی با سیاست‌های متفاوت در هر دو کشور در این زمینه فعال هستند. مدت‌هاست که عده‌ای در واشنگتن بر این گمان‌اند که رهبران ایران قابل مذاکره نیستند؛ همان‌طور که در ایران عده‌ای مذاکره با امریکا را نشانه‌ی ضعف و سازش تلقی می‌کنند و نیازی به مذاکره حس نمی‌کنند. آن‌چه الان تغییر کرده، این است که موضع گروهی که معتقد به مذاکره هستند در هر دو طرف کمی تقویت شده است، ولی هیچ اتفاق عملی برای مذاکره‌ی علنی رخ نداده است.شگفت این‌که در همین سال‌ها که می‌گفتند مذاکره نمی‌کنند، مذاکره‌ی پنهان میان سیاستمداران ایرانی و امریکایی جریان داشته است. بارها سناتورهای امریکایی با نمایندگان جمهوری اسلامی، حتی با نماینده‌ی آنها در سازمان ملل مذاکره داشته‌اند و به نتیجه‌ای هم نرسیده‌اند. اما آنچه الان قابل ملاحظه است، اینست که انتخابات امریکا در پیش است و وضعیت جمهوری‌خواهان خطیر است. در این شرایط، جورج بوش به شدت نیازمند تغییر فضا به نفع حزب‌اش است؛ بنابراین، نرمش در برابر ایران محتمل است و این نرمش احتمالی قطعا از سویی در جهت انتخابات است. درواقع، نزدیکی به ایران از سوی جمهوری‌خواهان در این مرحله، سیاست اعلام شده‌ی اوباما را برای مذاکره با ایران خنثی می‌کند.؟

ولی اگر ملاک را انتخابات امریکا و نیازمندی جرج بوش به تغییر فضای انتخاباتی به نفع جمهوری‌خواهان بگیریم، حمله‌ی نظامی گزینه‌ی جدی‌تری به نظر می‌رسد؛ چراکه در فاصله‌ی کوتاه باقی‌مانده تا انتخابات امریکا و با درنظرگرفتن بحران روبه گسترش پرونده‌ی هسته‌ای ایران، برداشتن گام عملی برای عادی‌سازی رابطه با ایران، کمی دور از ذهن به نظر می‌رسد؛ خصوصا این‌که در ایران هم بخشی از قدرت در برابر مذاکره با امریکا مقاومت نشان می‌دهند. بنابراین، ممکن است در فضای جنگی، جمهوری‌خواهان فرصت مانور بیشتری پیدا کنند؛ چراکه در این شرایط امریکا نیازمند رییس جمهوری مقتدر است و مک کین با برخورداری از سابقه‌ی جنگ ویتنام، می‌تواند گزینه‌ی مطمئن‌تری باشد.

عباس میلانی: در امریکا چهره‌هایی وجود دارند که طالب جنگ‌اند و جنگ را تنها راه‌ حل موجود برای حل بحران ایران می‌دانند؛ ولی بخش عمده‌ی هیات حاکمه‌ی امریکا و هم بخش عمده‌ی نیروهای نظامی، موافق این جنگ نیستند. این جنگ هم به ضرر امریکا، هم به ضرر اسراییل، و هم به ضرر ایران است. به باور بسیاری از سیاستمدارن امریکایی، راه حل بحران اتمی ایران و توقف تحریک گروه‌های تروریستی منطقه توسط ایران، روی کار آمدن یک دولت دموکراتیک در ایران است؛ دولتی برآمده از بطن جامعه‌ی ایران، نه دولتی که با دخالت امریکا روی کار آید. به باور اینها، سیاست‌های غلط غرب، آهنگ دموکراتیزاسیون را کُند خواهد کرد، و جنگ، این آهنگ کند را متوقف خواهد کرد. به باور من، هدف ایران از برنامه‌ی اتمی، حفظ رژیم است. برای رژیمی که حاضر شده است به خاطر حفظ موقعیت خود، کشور را تا آستانه‌ی نابودی پیش ببرد، از منافع مردم ایران در دریای خزر گذشته است و فقط به منافع شخصی خود می‌اندیشد، از جنگ با امریکا و اسراییل هم استقبال می‌کند و چنین جنگی آن را به همان مرادی خواهد رساند که برنامه‌ی اتمی می‌تواند برساند. لذا، قطعا این جنگ به تثبیت وضعیت متزلزل حکومت کمک می‌کند. به همین خاطر هم رژیم به شکل غیرقابل تصوری گردنکشی می‌کند؛ چون قرار نیست بهای جنگ را آنها بپردازند. بهای چنین جنگی را مردم خواهند پرداخت و این برای رژیم نگران‌‌کننده نیست. در این چشم‌انداز، از آن‌جا که هدف از برنامه‌ی اتمی حفظ خود رژیم است، جنگ امریکا یا اسراییل هم به تثبیت موقعیت آن کمک می‌کند.؟

من از ابتدا تصمیم داشتم وارد موضوع جنگ نشوم؛ لذا ترجیح می‌دهم موضوع را از زاویه‌ی دیگری دنبال کنم. پرسش جدی که اینجا مطرح می‌شود، این است که اگر هدف نهایی امریکا را-همان‌گونه که جورج بوش مدعی است- پیشبرد دموکراسی در منطقه بدانیم، چرا امریکا از مذاکره‌ی بدون پیش‌شرط با ایران برای پیشبرد دموکراسی در ایران- که می‌تواند اثر مهمی بر این مهم در منطقه داشته باشد- پرهیز دارد؟ به باور بسیاری از تحلیل‌گران، یکی از راه‌های گسترش دموکراسی در کشور‌هایی مثل ایران، بیرون کشاندن این رژیم‌ها از انزوا و باز کردن فضای سیاسی و اقتصادی آن‌ها برای تشویق‌شان به سمت دموکراسی است. از سوی دیگر، سیاست تخاصم به جای تعامل، نشان داده است که نه تنها به تغییر رفتار ایران منجر نمی‌شود، بلکه آن را جری‌تر هم کرده است.؟

عباس میلانی: دلیلش اظهارنظرهای به‌غایت غیرمسئولانه و یاوه‌ی احمدی نژاد است. حرف‌های احمدی نژاد دقیقا این فرصت را به جناح راست در اسراییل داده است تا امنیت و بقای اسراییل را به موضوع روز تبدیل کنند و به لحاظ نفوذ اسراییل در امریکا، هیچ سیاستمداری در این شرایط نمی‌تواند از مذاکره صحبت کند. اگر احمدی‌نژاد این صحبت‌ها را مطرح نمی‌کرد، جناح راست در امریکا و اسراییل وضعیت دشوارتری برای ممانعت از مذاکره‌ی مستقیم ایران و امریکا داشتند. نکته‌‌ی دیگر این‌ است که هدف اول امریکا در خلیج فارس و خاورمیانه، در مرحله‌ی اول، بسط دموکراسی نیست؛ هدف امریکا حفظ منافع امریکا است. وظیفه‌ی دولت امریکا هم همین است. با این حال، امریکا به این نتیجه رسیده است که در بلندمدت، استقرار دموکراسی در این منطقه به نفع‌اش است، لذا از دموکراتیزاسیون در خاورمیانه حمایت می‌کند. در این شرایط، ظرافت کار دموکرات‌های ایرانی این است که بتوانند با حفظ استقلال و خودکفایی، از این توازی منافع بهره ببرند. ولی متاسفانه این رویه‌ی غلط رییس جمهوری که هرچه به ذهنش می‌رسد بیان می‌کند، اجازه نمی‌دهد که دیپلماسی ایران گامی به نفع کشور بردارد. امروزه موقعیت ضعیف ایران در مذاکرات مربوط به دریای خزر، به این دلیل است که ایران در انزوا قرار گرفته است و بدون شک حرف‌های احمدی‌نژاد یکی از دلایل اصلی این انزواست. در امریکا هم اقلیت قدرتمندی، حتی در حزب جمهوری‌خواه، وجود دارد که مذاکره را به نفع امریکا می‌داند؛ ولی در این شرایط نمی‌خواهد با تشویق دولت به مذاکره با ایران، وانمود کند که آمریکا امنیت اسراییل را وانهاده است. اسراییل نیز با استفاده از این فرصت، درخطربودن موجودیت خود را برجسته کرده است؛ لذا، در این شرایط، گفت‌وگو با ایران برای امریکا دشوار است.؟

من از دو زاویه به این موضوع نگاه می‌کنم: اول این‌که بخش عمده‌ی دلیل حمله‌ی لفظی ایران به اسراییل، ناشی از عدم ارتباط با امریکا است. اگر دولت‌مردان ایرانی، بالاخص شخص احمدی‌نژاد، به‌طور مداوم و به صورت لفظی به اسراییل حمله می‌کنند، برای کسب اعتبار بیشتر در منطقه است؛ چراکه دشمنی با امریکا و اسراییل به اعتبار آنها در منطقه می‌افزاید و به همین دلیل، عده‌ای در داخل ایران می‌کوشند از عادی‌سازی رابطه با امریکا جلوگیری کنند؛ چراکه می‌دانند عادی‌سازی رابطه با امریکا به معنای بهبود رابطه با اسراییل نیز هست. نکته‌ی دوم این‌که پیشبرد دموکراسی در ایران، هم به نفع امریکا، هم به نفع اسراییل و هم به نفع مردم ایران است؛ و برای پیشبرد دموکراسی در ایران، اول باید رابطه با ایران را بهبود بخشید، زیرا در نبود رابطه با ایران، امریکا نمی‌تواند به جنبش دموکراسی‌خواهی در ایران کمک کند.؟

عباس میلانی: با این تحلیل کاملا موافقم. اتفاقا دو سال پیش در مقاله‌ای به همین نکته اشاره کردم. اما مسئله این است که افرادی در امریکا و اسراییل این منطق را نمی‌پذیرند. جواب‌شان هم خیلی ساده است، آنها معتقدند اگر در شرایط عادی بودیم می‌توانستیم ریسک مذاکره را بپذیریم تا ببینیم آیا دموکراسی در ایران خواهد آمد یا نه؛ ولی در شرایطی که کسی مثل احمدی‌نژاد در قدرت است و هرلحظه ممکن است قدرت‌اش با دستیابی به بمب اتمی تشدید شود و موجودیت اسراییل را با خطر جدی مواجه کند، این ریسک قابل پذیرش نیست. در واقع، سخنان احمدی‌نژاد، پایه‌ی منطقی این استدلال را تقویت می‌کند که با رییس جمهوری که بنایش بر ستیز است، نمی‌توان از عادی‌سازی رابطه سخن گفت. به هر ترتیب، آنها از سخنان احمدی نژاد نهایت بهره برداری تبلیغاتی را می‌برند.؟

این تحلیل سیاستمداران امریکایی و اسراییلی به نظر بیش از آن‌که در حوزه‌ی امنیت ملی قابل استفاده باشد، به کار تبلیغات رسانه‌ای می‌آید، زیرا همه می‌دانند که بمب اتم برای استفاده نیست؛ بلکه تمام کشورها به این سلاح به عنوان یک نیروی بازدارنده یا تضمینی نگاه می‌کنند. حتی کشوری مثل کره‌ی شمالی که در انزوای کامل قرار دارد، هیچگاه از این سلاح علیه دیگر کشورها استفاده نکرده است. بدیهی است که برای جمهوری اسلامی ایران نیز به طریق اولی، استفاده‌ای از قدرت احتمالی اتمی خود عملی نباشد.؟

عباس میلانی: قطعا استفاده از بمب اتمی برای ایران عملی نیست. ایران در شرایطی نیست که حتی با برخورداری از سلاح اتمی بتواند دیگر کشورها را تهدید کند. ولی بسیاری از رسانه‌های غربی مدام در این شرایط از نزدیک بودن دستیابی ایران به بمب اتمی خبر می‌دهند و می‌گویند که ایران از آن استفاده خواهد کرد. آن‌ها با پررنگ کردن هیجان ناسیونالیستی افراطی، خرد، پایه و اساس تفکر را نشانه رفته‌اند. در اینجا هم آنها با حرف‌های غیرمسئولانه‌ی یک رییس جمهوری مواجهند و چیزی که اوضاع را خراب‌تر می‌کند، همین سخنان و کردار غیرمسئولانه است.؟

در عین این که با تحلیل شما موافقم، ولی ذکر این نکته را ضروری می‌دانم که پیش از این، خصوصا در دوره‌ی ریاست جمهوری آقای خاتمی، وقتی موضوع مذاکره با ایران عنوان می‌شد، سیاستمداران غربی معتقد بودند که رییس جمهوری در ایران فاقد قدرت کافی برای اجرای تعهدات کشور است؛ بنابراین، مذاکره با رییس جمهوری بدون قدرت را بی‌معنا می‌دانستند. حال چگونه است که سخنان جنجال برانگیز احمدی‌نژاد جدی گرفته شده و مبنای تصمیم‌گیری سران کشورهای غربی می‌شود؟

عباس میلانی: در حدی که با سیاست‌گذاران امریکایی صحبت داشته‌ام، می‌دانم که بی‌اطلاعی آنها در مورد ایران شگفت‌انگیز است. این هم طبیعی است، چراکه آنها در تهران سفارت‌خانه ندارند؛ بنابراین اطلاعا‌تشان را از برخی مهاجران مقیم واشنگتن دریافت می‌کنند. اتفاقا آنها همچنان این نگرانی را برای مذاکره دارند که وقتی پای میز مذاکره می‌نشینند، آیا طرف مقابل اختیار کافی و قدرت اجرایی دارد، یا خیر؟ جوابی که دریافت کرده‌اند منفی است و معتقدند طرف مقابل‌شان فاقد قدرت است. آنها حتی تجربه کرده‌اند که حتی جواد ظریف، نماینده‌ی سابق ایران در سازمان ملل متحد، در محدوده‌ی مسئولیت خود اختیار کافی و قدرت اجرایی نداشت. اتفاقا رژیم ایران هم از این سردرگمی سیاست‌مداران امریکایی نهایت بهره را برده است و خیلی آگاهانه، زمانی رییس‌جمهوری را دارای قدرت نشان می‌دهند، و در مواقعی می‌گویند که حرف نهایی را رهبری می‌زند. یکی از گرفتاری‌ها این است که برخی فکر می‌کنند این رژیم فاقد هرگونه منطقی است. پرواضح است که چنین نیست. آنها در چهارچوب مشی خودشان دارای منطق‌اند؛ در موقعی که به خشونت نیاز دارند حمله، و جایی که خشونت برایشان کارساز نیست، عقب نشینی می‌کنند. منطق‌شان چفت و بست درونی دارد؛ منتها با منطق ما فرق می‌کند. منطق آنها معطوف به تلاش برای حفظ خودشان است و در آن محدوده هم درست عمل می‌کنند. اما اگر از منظر منافع ملت ایران به این «منطق» نگاه کنیم، می‌بینیم که پایه و اساسی ندارد.؟

در سال‌های اخیر، جمهوری اسلامی ایران با وقت کشی در پرونده‌ی هسته‌ای، منتظر رفتن جورج بوش و روی کار آمدن رییس جمهوری جدیدی از جنس اوباما است. به نظر شما، اگر اوباما به ریاست جمهوری انتخاب شود، تغییری در چگونگی رابطه‌ی ایران و امریکا ایجاد خواهد شد؟

عباس میلانی: من فکر می‌کنم اگر اوباما به ریاست جمهوری برگزیده شود، سیاست خارجی امریکا را تغییرخواهد داد. البته این تغییر سیاست الزاما به نفع جمهوری اسلامی نیست. حتی سیاست معقول تغییر یافته‌ی امریکا می‌تواند جمهوری اسلامی ایران را در مسیر دشوارتری قرار دهد. سیاست اوباما، گفت‌وگوی غیرمشروط با ایران است؛ اما این مذاکره، همان‌گونه که گفته، حتما با مسئول سیاست خارجی ایران خواهد بود؛ یعنی مذاکره‌ای که برای ایران بسیار دشوار است.
نکته‌ی دیگر اینکه حداقل در بین جامعه‌ی دانشگاهی ایرانیان خارج از کشور، دو دیدگاه وجود دارد: گروه اول که بیشتر دلالان جمهوری اسلامی هستند، می‌کوشند امریکا را به مذاکره‌ی بدون قید وشرط با ایران تشویق کنند و تحلیل‌شان این است که این رژیم پابرجاست و جنبش دموکراسی‌خواهی در آن بسیار ضعیف است؛ لذا به نفع امریکا می‌دانند که به جای تخاصم، از سر دوستی با آنها وارد شود. اما گروه دوم -که من هم در این دسته هستم- معتقد است، امریکا باید با ایران مذاکره کند ولی بخشی از این گفت‌وگو باید معطوف به رعایت حقوق بشر در ایران باشد. اوباما به خاطر ویژگی شخصیتی، حتما در گفت‌وگو با ایران موضوع حقوق بشر را پیگیری خواهد کرد. این مذاکره، بر خلاف مذاکره با الگوی گروه اول که مشروعیت نظام را افزایش می‌دهد، با طرح موضوعاتی چون حقوق بشر و الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی می‌تواند موقعیت ایران را تغییر دهد و چالشی جدی برای رژیم حاکم بر ایران ایجاد کند. در این شرایط، حکومت ایران دیگر نمی‌تواند به سیاق سابق عمل کند. این مذاکره می‌تواند منادی دموکراسی در ایران باشد.؟

اتفاقا بر همین اساس، احتمال این که ایران در آن دوره از مذاکره پرهیز کند، بسیار زیاد است. آنها، همان گونه که گفته‌اند، زمانی پای میز مذاکره می‌نشینند که در موقعیت برابر باشند. برابری از نگاه آنها به این معناست که در مذاکره مجبور نباشند تعهدی بیشتر از موضوع مذاکره بدهند. از سوی دیگر، اگر احمدی‌نژآد امروز به امریکا چراغ سبز برای مذاکره نشان می‌دهد، معلوم نیست فردا با آمدن اوباما، دیگر تمایلی به مذاکره نشان دهد، چون آنها معتقدند که اوباما بر خلاف بوش و مک‌کین قدرت حمله‌ی نظامی به ایران ندارد؛ لذا، با احساس وجود امنیت، از مذاکره طفره خواهند رفت.؟

عباس میلانی: به نظرم این تحلیل درست نیست؛ به این دلیل که مهمترین موضوعی که ایران را وادار می‌کند که با امریکا مذاکره کند، مسئله‌ی اقتصادی است، نه امنیتی؛ چون رژیم از جنگ ابایی ندارد. تاکنون حتی دست‌راستی‌ترین سیاستمداران امریکایی هم نگفته‌اند که حمله به ایران از جنس حمله به افغانستان و عراق و با هدف تسخیر مملکت و تغییر رژیم خواهد بود؛ بلکه انهدام مراکز هسته‌ای و نظامی ایران مطرح است. فرض دست‌راستی‌ها این است که حمله به پایگاه‌های هسته‌ای و نظامی ایران، به شورش مردم علیه حکومت منجر می‌شود؛ در حالی‌که تجربه‌ی جنگ عراق این را نشان نمی‌دهد. چنین حمله‌ای کمکی به پیشبرد دموکراسی در ایران نمی‌کند. بنابراین، دلیلی که آن‌ها را پای میز مذاکره خواهد کشاند، ضعف اقتصادی است. آنها خوب دریافته‌اند که اقتصاد را با زور و بخشنامه و عوض کردن رییس بانک مرکزی نمی توان بهبود داد. اینها با نفت بشکه‌ای140 دلار نتوانستند مشکل اقتصاد را حل کنند؛ اما می‌توانند با رابطه با امریکا، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و ... تا حدی آن را حل کنند. این در حالیست که در شرایط جنگ با امریکا، نخواهند توانست سرمایه‌ی لازم را برای بهبود وضعیت اقتصادی جذب کنند.؟

فکر می‌کنید عادی‌سازی رابطه با امریکا چه کمکی به پیشبرد دموکراسی در ایران خواهد کرد؟

عباس میلانی: من معتقدم رابطه با امریکا می‌تواند وضعیت اقتصادی ایران را بهبود ببخشد؛ و با بهبود وضعیت اقتصادی، طبقه‌ی متوسط جامعه و بخش خصوصی به عنوان موتور محرکه‌ی دموکراسی تقویت خواهد شد. طبقه‌ی متوسط، طبقه‌ی شهری و طبقه‌ی کارگر مرفه، نیروهای محرکه و مدافع دموکراسی خواهند بود. با بهبود وضعیت اقتصادی کشور، این نیروها رشد می‌کنند و می‌توانند به پیشبرد دموکراسی در داخل کشور کمک کنند. از این رو، من به آینده‌ی جنبش دموکراسی‌خواهی در ایران خوش‌بین هستم. از سوی دیگر، هرچه ایران بیشتر با دنیا ارتباط بگیرد، احتمال دموکرات شدن‌اش بیشتر است. یک ارتباط واقعی میان رشد دموکراسی و افزایش ارتباطات بین‌المللی وجود دارد. به کشورهای دیگر نگاه کنید؛ به گواه آمار و ارقام، ایران در سال 1978 نه تنها وضعیت بدتری از کره‌ی جنوبی و ترکیه نداشته، بلکه بهتر هم بوده است. ولی انقلاب ایران و انزوای کامل آن در جامعه‌ی جهانی، سبب شده است که فاصله‌ای عمیق میان ایران با این کشورها ایجاد شود. اگر این انقلاب رخ نمی‌داد، احتمال این که ایران به سمت دموکراسی حرکت کند وجود داشت. ایران توان و تجربه‌ی دموکراسی را دارد. از این منظر، موقعیت ایران برای دستیابی به دموکراسی از بسیاری از کشورهای منطقه بیشتر است. اگر به مسیر اقتصادی معقولی که در پیش داشت برگردد، گذار به دموکراسی دور از دسترس نیست. با سپاس از وقت شما